Xây dựng lại hệ vi sinh với các loài đã mất – Với sữa chua từ L. reuteri, L. gasseri và B. coagulans - Sữa chua SIBO

Cập nhật ngày 31 tháng 5 năm 2026

Công thức: L. reuteri, L. gasseri và B. coagulans – Tự làm sữa chua SIBO

Cũng phù hợp cho người không dung nạp lactose (xem ghi chú bên dưới).

Vui lòng tuân thủ nghiêm ngặt nhiệt độ lên men

Nhiệt độ lên men tối ưu cho cả ba dòng vi khuẩn cùng lúc: 41 °C (106 °F)

Nguyên liệu (cho khoảng 1 lít sữa chua)

• 4 viên nang L. reuteri (mỗi viên 5 tỷ CFU)
• 1 viên nang L. gasseri (mỗi viên 12 tỷ CFU)
• 2 viên nang B. coagulans (mỗi viên 4 tỷ CFU)
• 1 muỗng canh inulin (hoặc thay thế bằng GOS hoặc XOS cho người không dung nạp fructose)
• 1 lít sữa nguyên kem (hữu cơ), 3,8% chất béo, xử lý nhiệt cực cao và đồng nhất hoặc sữa UHT
• (Sữa có hàm lượng chất béo cao hơn sẽ làm sữa chua đặc hơn)

Lưu ý:

• 1 viên nang L. reuteri, ít nhất 5 × 10⁹ (5 tỷ) CFU (en)/KBE (de)
• CFU là viết tắt của đơn vị hình thành khuẩn lạc – trong tiếng Đức là kolonie-bildende Einheiten (KBE). Đơn vị này cho biết có bao nhiêu vi sinh vật sống trong một chế phẩm.

Ghi chú về lựa chọn sữa và nhiệt độ

• Không dùng sữa tươi. Sữa tươi không đủ ổn định cho thời gian lên men dài và không vô trùng.
• Lý tưởng là dùng sữa H (sữa tiệt trùng lâu dài, nhiệt độ cực cao): nó vô trùng và có thể dùng trực tiếp.
• Sữa nên ở nhiệt độ phòng – hoặc có thể hâm nhẹ trong bồn nước đến 37 °C (99 °F). Tránh nhiệt độ cao hơn: từ khoảng 44 °C trở lên, các vi khuẩn probiotic sẽ bị tổn thương hoặc bị tiêu diệt.

Chuẩn bị

1. Mở tổng cộng 7 viên nang và đổ bột vào một bát nhỏ.
2. Thêm 1 muỗng canh inulin cho mỗi lít sữa – đây là chất prebiotic giúp thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn. Đối với người không dung nạp fructose, GOS hoặc XOS là lựa chọn thay thế phù hợp.
3. Thêm 2 muỗng canh sữa vào bát và khuấy đều để tránh vón cục.
4. Khuấy đều phần sữa còn lại và trộn kỹ.
5. Đổ hỗn hợp vào một dụng cụ phù hợp để lên men (ví dụ: thủy tinh)
6. Cho vào máy làm sữa chua, đặt nhiệt độ ở 41 °C (106 °F), và để lên men trong 36 giờ.

Từ mẻ thứ hai trở đi, sử dụng 2 muỗng canh sữa chua từ mẻ trước làm men khởi đầu

Bạn chuẩn bị mẻ đầu tiên với các viên nang vi khuẩn.

Từ mẻ thứ hai trở đi, sử dụng 2 muỗng canh sữa chua từ mẻ trước làm men khởi đầu. Điều này cũng áp dụng nếu mẻ đầu tiên vẫn còn lỏng hoặc chưa đặc hoàn toàn. Hãy dùng nó làm men khởi đầu miễn là nó còn mùi thơm tươi, vị hơi chua nhẹ và không có dấu hiệu hư hỏng (không có mốc, không đổi màu bất thường, không có mùi hôi khó chịu).

Cho mỗi 1 lít sữa:

• 2 muỗng canh sữa chua của mẻ trước

• 1 muỗng canh inulin

• 1 lít sữa UHT hoặc sữa nguyên kem đã được xử lý nhiệt độ cực cao và đồng nhất

Cách làm như sau:

1. Cho 2 muỗng canh sữa chua của mẻ trước vào một bát nhỏ.

2. Thêm 1 muỗng canh inulin và khuấy mịn với 2 muỗng canh sữa cho đến khi không còn cục.

3. Khuấy đều phần sữa còn lại và trộn kỹ.

4. Đổ hỗn hợp vào một dụng cụ phù hợp để lên men và đặt vào máy làm sữa chua.

5. Ủ ở nhiệt độ 41 °C trong 36 giờ.

Lưu ý: Inulin là thức ăn cho các chủng vi khuẩn. Thêm 1 muỗng canh inulin cho mỗi lít sữa cho mỗi mẻ.

Nếu bạn có thắc mắc, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn qua email tại team@tramunquiero.com hoặc qua biểu mẫu liên hệ của chúng tôi.

Tại sao là 36 giờ?

Thời gian lên men này được lựa chọn dựa trên cơ sở khoa học: L. reuteri cần khoảng 3 giờ để nhân đôi. Trong 36 giờ, có 12 chu kỳ nhân đôi – tương ứng với sự phát triển theo cấp số nhân và nồng độ cao của vi khuẩn probiotic trong sản phẩm cuối cùng. Thêm vào đó, thời gian ủ lâu hơn giúp ổn định axit lactic và làm cho các chủng vi khuẩn bền vững hơn.

!Lưu ý quan trọng!

Mẻ đầu tiên thường không thành công với nhiều người dùng. Tuy nhiên, không nên bỏ đi. Thay vào đó, nên bắt đầu mẻ mới với hai muỗng canh sữa chua của mẻ đầu tiên. Nếu mẻ này cũng thất bại, hãy kiểm tra nhiệt độ của máy làm sữa chua. Với các thiết bị có thể điều chỉnh nhiệt độ chính xác theo độ, mẻ đầu tiên thường thành công tốt.

Mẹo để có kết quả hoàn hảo

• Mẻ đầu tiên thường vẫn hơi lỏng hoặc có kết cấu hạt. Dùng 2 muỗng canh sữa chua của mẻ trước làm men khởi đầu cho mẻ tiếp theo – với mỗi mẻ mới, kết cấu sẽ được cải thiện.
• Nhiều chất béo hơn = kết cấu đặc hơn: Hàm lượng chất béo trong sữa càng cao, sữa chua càng trở nên kem mịn hơn.
• Sữa chua thành phẩm có thể bảo quản trong tủ lạnh đến 9 ngày.

Khuyến nghị sử dụng:

Hãy thưởng thức khoảng nửa cốc (khoảng 125 ml) sữa chua mỗi ngày – tốt nhất là đều đặn, lý tưởng vào bữa sáng hoặc làm món ăn nhẹ giữa các bữa. Điều này giúp các vi sinh vật có trong sữa chua phát triển tối ưu và hỗ trợ bền vững cho hệ vi sinh vật đường ruột của bạn.

Làm sữa chua với sữa thực vật – một lựa chọn thay thế với sữa dừa

Nếu bạn đang cân nhắc sử dụng các loại sữa thực vật thay thế để làm sữa chua SIBO do không dung nạp lactose, hãy lưu ý: điều này thường không cần thiết. Trong quá trình lên men, vi khuẩn probiotic sẽ phân giải phần lớn lactose có trong sữa – do đó, sữa chua thành phẩm thường được dung nạp tốt, ngay cả với người không dung nạp lactose.

Tuy nhiên, những người muốn tránh sản phẩm từ sữa vì lý do đạo đức (ví dụ như người ăn chay thuần) hoặc lo ngại về hormone trong sữa động vật có thể chọn các lựa chọn thay thế từ thực vật như sữa dừa. Làm sữa chua với sữa thực vật về mặt kỹ thuật khó hơn vì nguồn đường tự nhiên (lactose), mà vi khuẩn dùng làm năng lượng, không có trong đó.

Ưu điểm và Thách thức

Một ưu điểm của các sản phẩm sữa từ thực vật là không chứa hormone, như có trong sữa bò. Tuy nhiên, nhiều người cho biết lên men với sữa thực vật thường không ổn định. Đặc biệt sữa dừa có xu hướng tách lớp trong quá trình lên men – thành các pha nước và chất béo – điều này ảnh hưởng đến kết cấu và hương vị.

Các công thức có gelatin hoặc pectin đôi khi cho kết quả tốt hơn nhưng vẫn không ổn định. Một lựa chọn hứa hẹn là sử dụng bột guar, không chỉ giúp đạt được độ kem mong muốn mà còn đóng vai trò như chất xơ prebiotic cho hệ vi sinh vật.

Công thức: Sữa chua sữa dừa với bột guar

Nền này cho phép lên men thành công sữa chua với sữa dừa và có thể bắt đầu với chủng vi khuẩn bạn chọn – ví dụ với L. reuteri hoặc men từ mẻ trước.

Nguyên liệu

• 1 lon (khoảng 400 ml) sữa dừa (không có phụ gia như xanthan hoặc gellan, bột guar được phép)
• 1 muỗng canh đường (sucrose)
• 1 muỗng canh tinh bột khoai tây sống
• ¾ muỗng cà phê bột guar (không phải dạng thủy phân một phần!)
• Men vi sinh bạn chọn (ví dụ, ruột viên L. reuteri với ít nhất 5 tỷ CFU)
  hoặc 2 muỗng canh sữa chua từ mẻ trước

Chuẩn bị

1. Đun nóng
   Đun nóng sữa dừa trong nồi nhỏ trên lửa vừa đến khoảng 82°C (180°F) và giữ nhiệt độ này trong 1 phút.
2. Khuấy tinh bột
   Trộn đường và tinh bột khoai tây trong khi khuấy. Sau đó tắt bếp.
3. Trộn bột guar
   Sau khoảng 5 phút để nguội, khuấy đều bột guar. Bây giờ dùng máy xay cầm tay hoặc máy xay đứng xay ít nhất 1 phút – điều này đảm bảo độ đồng nhất và độ đặc giống kem.
4. Để nguội
   Để hỗn hợp nguội đến nhiệt độ phòng.
5. Thêm vi khuẩn
   Khuấy nhẹ men vi sinh (không xay nhuyễn).
6. Lên men
   Đổ hỗn hợp vào một bình thủy tinh và lên men trong 48 giờ ở khoảng 37°C (99°F).

Tại sao chọn bột guar?

Bột guar là một loại chất xơ tự nhiên được chiết xuất từ hạt đậu guar. Nó chủ yếu bao gồm các phân tử đường galactose và mannose (galactomannan) và đóng vai trò như một chất xơ prebiotic được lên men bởi các vi khuẩn có lợi trong ruột – ví dụ, thành các axit béo chuỗi ngắn như butyrate và propionate.

Lợi ích của bột guar:

• Ổn định nền sữa chua: Ngăn ngừa sự tách lớp giữa chất béo và nước.
• Hiệu ứng prebiotic: Thúc đẩy sự phát triển của các chủng vi khuẩn có lợi như Bifidobacterium, Ruminococcus và Clostridium butyricum.
• Cân bằng hệ vi sinh tốt hơn: Hỗ trợ người bị hội chứng ruột kích thích hoặc tiêu chảy.
• Tăng hiệu quả kháng sinh: Các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ thành công trong điều trị SIBO (tăng sinh vi khuẩn ruột non) cao hơn 25%.

Quan trọng: Không sử dụng dạng guar gum thủy phân một phần – nó không có tác dụng tạo gel và không phù hợp cho sữa chua.

Tại sao chúng tôi khuyên dùng 3–4 viên nang mỗi mẻ

Cho lần lên men đầu tiên với Limosilactobacillus reuteri, chúng tôi khuyên dùng 3 đến 4 viên nang (15 đến 20 tỷ CFU) cho mỗi mẻ.

Liều lượng này dựa trên khuyến nghị của Tiến sĩ William Davis, người mô tả trong cuốn sách “Super Gut” (2022) rằng lượng khởi đầu ít nhất 5 tỷ đơn vị hình thành khuẩn lạc (CFU) là cần thiết để đảm bảo lên men thành công. Lượng khởi đầu cao hơn, khoảng 15 đến 20 tỷ CFU, được chứng minh là đặc biệt hiệu quả.

Lý do: L. reuteri nhân đôi khoảng mỗi 3 giờ trong điều kiện tối ưu. Trong thời gian lên men điển hình là 36 giờ, có khoảng 12 lần nhân đôi. Điều này có nghĩa là một lượng khởi đầu tương đối nhỏ về lý thuyết cũng đủ để tạo ra số lượng vi khuẩn lớn.

Tuy nhiên, trong thực tế, liều lượng ban đầu cao là hợp lý vì một số lý do. Thứ nhất, nó tăng khả năng L. reuteri nhanh chóng và chiếm ưu thế so với các vi khuẩn lạ có thể có. Thứ hai, nồng độ ban đầu cao đảm bảo sự giảm pH ổn định, giúp duy trì điều kiện lên men điển hình. Thứ ba, mật độ ban đầu quá thấp có thể dẫn đến khởi đầu lên men chậm hoặc sự phát triển không đủ.

Do đó, chúng tôi khuyên dùng 3 đến 4 viên nang cho mẻ đầu tiên để đảm bảo khởi đầu ổn định cho men sữa chua. Sau lần lên men đầu tiên thành công, sữa chua thường có thể được dùng lại đến 20 lần để tái nuôi cấy trước khi nên dùng men khởi đầu mới.

Khởi động lại sau 20 lần lên men

Một câu hỏi phổ biến trong lên men với Limosilactobacillus reuteri là: Bạn có thể tái sử dụng men sữa chua bao nhiêu lần trước khi cần một men khởi đầu mới? Tiến sĩ William Davis khuyên trong cuốn sách Super Gut (2022) không nên tái tạo sữa chua Reuteri liên tục quá 20 thế hệ (hoặc mẻ). Nhưng con số này có được khoa học chứng minh không? Và tại sao lại là 20 – không phải 10 hay 50?

Điều gì xảy ra trong quá trình tái sử dụng men khởi đầu?

Khi bạn đã làm được sữa chua Reuteri, bạn có thể dùng nó làm men khởi đầu cho mẻ tiếp theo. Điều này chuyển vi khuẩn sống từ sản phẩm hoàn chỉnh sang dung dịch dinh dưỡng mới (ví dụ, sữa hoặc các loại thay thế từ thực vật). Đây là cách làm thân thiện với môi trường, tiết kiệm viên nang và thường được áp dụng trong thực tế.

Tuy nhiên, việc nuôi cấy lại nhiều lần dẫn đến một vấn đề sinh học:
Sự trôi vi sinh vật.

Sự trôi vi sinh vật – cách các quần thể thay đổi

Với mỗi lần truyền giống, thành phần và đặc tính của một quần thể vi khuẩn có thể thay đổi dần dần. Nguyên nhân là:

• Đột biến tự phát trong quá trình phân chia tế bào (đặc biệt khi tốc độ sinh trưởng cao trong môi trường ấm)
• Lựa chọn một số quần thể phụ nhất định (ví dụ, các vi khuẩn phát triển nhanh hơn chiếm ưu thế so với các vi khuẩn chậm hơn)
• Ô nhiễm bởi vi sinh vật không mong muốn từ môi trường (ví dụ, vi khuẩn trong không khí, vi sinh vật trong bếp)
• Sự thích nghi liên quan đến dinh dưỡng (vi khuẩn "thích nghi" với các loại sữa nhất định và thay đổi chuyển hóa)

Kết quả: Sau vài thế hệ, không còn đảm bảo rằng cùng một loài vi khuẩn – hoặc ít nhất là cùng một biến thể hoạt động sinh lý – vẫn có mặt trong sữa chua như ban đầu.

Tại sao Tiến sĩ Davis khuyên dùng 20 thế hệ

Tiến sĩ William Davis ban đầu phát triển phương pháp sữa chua L. reuteri cho độc giả của mình nhằm tận dụng các lợi ích sức khỏe cụ thể (ví dụ, giải phóng oxytocin, cải thiện giấc ngủ, cải thiện da). Trong bối cảnh này, ông viết rằng phương pháp "hoạt động đáng tin cậy khoảng 20 thế hệ" trước khi nên sử dụng men khởi đầu mới từ viên nang (Davis, 2022).

Điều này không dựa trên các thử nghiệm phòng thí nghiệm có hệ thống mà dựa trên kinh nghiệm thực tế với lên men và các báo cáo từ cộng đồng của ông.

“Sau khoảng 20 thế hệ tái sử dụng, sữa chua của bạn có thể mất hiệu lực hoặc không lên men ổn định. Lúc đó, hãy dùng lại một viên nang mới làm men khởi đầu.”
— Super Gut, Tiến sĩ William Davis, 2022

Ông ấy lý giải con số này một cách thực tế: Sau khoảng 20 lần nuôi cấy lại, nguy cơ các thay đổi không mong muốn trở nên rõ ràng – ví dụ, độ đặc loãng hơn, mùi vị thay đổi hoặc hiệu quả sức khỏe giảm.

Có các nghiên cứu khoa học về vấn đề này không?

Các nghiên cứu khoa học cụ thể về L. reuteri trong sữa chua qua 20 chu kỳ lên men vẫn chưa tồn tại. Tuy nhiên, có nghiên cứu về sự ổn định của vi khuẩn lactic qua nhiều lần truyền giống:

• Trong vi sinh thực phẩm, người ta thường chấp nhận rằng các thay đổi di truyền có thể xảy ra sau 5–30 thế hệ – tùy thuộc vào loài, nhiệt độ, môi trường và vệ sinh (Giraffa et al., 2008).
• Các nghiên cứu lên men với Lactobacillus delbrueckii và Streptococcus thermophilus cho thấy sau khoảng 10–25 thế hệ, có thể xảy ra sự thay đổi trong hiệu suất lên men (ví dụ, độ axit thấp hơn, mùi vị thay đổi) (O’Sullivan et al., 2002).
• Đối với Lactobacillus reuteri cụ thể, người ta biết rằng các đặc tính probiotic của nó có thể thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào phân loại phụ, chủng tách và điều kiện môi trường (Walter et al., 2011).

Dữ liệu này gợi ý: 20 thế hệ là hướng dẫn bảo thủ, hợp lý để giữ nguyên vẹn văn hóa – đặc biệt nếu bạn muốn duy trì các tác dụng sức khỏe (ví dụ, sản xuất oxytocin).

Kết luận: 20 thế hệ là thỏa hiệp thực tế

Không thể xác định chính xác 20 có phải là "con số kỳ diệu" hay không. Nhưng:

• Loại bỏ dưới 10 mẻ thường không cần thiết.
• Làm hơn 30 mẻ tăng nguy cơ đột biến hoặc nhiễm bẩn.
• 20 mẻ tương đương khoảng 5–10 tháng sử dụng (tùy theo mức tiêu thụ) – một khoảng thời gian tốt để bắt đầu mới.

Khuyến nghị cho thực hành:

Sau tối đa 20 mẻ sữa chua, nên sử dụng phương pháp mới với men khởi đầu tươi từ viên nang – đặc biệt nếu bạn muốn sử dụng L. reuteri như một “Loài đã mất” cho hệ vi sinh của mình.

Lợi ích hàng ngày của sữa chua SIBO

Xây dựng lại hệ vi sinh với các loài đã mất – bằng sữa chua từ L. reuteri, L. gasseri và B. coagulans

Hệ vi sinh đóng vai trò trung tâm trong sức khỏe của chúng ta. Nó ảnh hưởng không chỉ đến tiêu hóa mà còn đến hệ miễn dịch và hệ thần kinh ruột, có liên kết chặt chẽ với não bộ (Foster et al., 2017). Sự mất cân bằng trong sự định cư vi sinh vật, đặc biệt ở ruột non, có thể dẫn đến nhiều triệu chứng lan rộng.

Hệ thần kinh ruột (ENS), thường được gọi là "bộ não ruột," là một hệ thần kinh độc lập trong đường tiêu hóa. Nó bao gồm hơn 100 triệu tế bào thần kinh chạy dọc theo toàn bộ thành ruột – nhiều hơn cả tủy sống. ENS kiểm soát độc lập nhiều quá trình quan trọng: điều chỉnh các chuyển động ruột (phân nhu), tiết dịch tiêu hóa, lưu lượng máu đến niêm mạc, và thậm chí phối hợp một phần hệ miễn dịch trong ruột (Furness, 2012).

Mặc dù hoạt động độc lập, não ruột có liên kết chặt chẽ với não bộ qua các đường thần kinh, đặc biệt là dây thần kinh phế vị. Sự kết nối này, được gọi là trục ruột-não, giải thích tại sao căng thẳng tâm lý như stress có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa, và tại sao sự mất cân bằng hệ vi sinh cũng tác động đến tâm trạng, giấc ngủ và khả năng tập trung (Cryan et al., 2019).

SIBO (Tăng sinh vi khuẩn ruột non) đề cập đến sự phát triển quá mức của vi khuẩn trong ruột non với số lượng quá cao hoặc loại vi khuẩn không phù hợp. Những vi sinh vật này làm gián đoạn hấp thu dưỡng chất và dẫn đến các triệu chứng như đầy hơi, đau bụng, thiếu hụt dinh dưỡng và không dung nạp thực phẩm (Rezaie et al., 2020).

Nguyên nhân phổ biến của SIBO là nhu động ruột bị chậm hoặc rối loạn. Nhu động ruột này chịu trách nhiệm vận chuyển khối thức ăn qua đường tiêu hóa theo các chuyển động dạng sóng.

Nếu cơ chế làm sạch tự nhiên này, gọi là nhu động ruột, bị rối loạn, việc vận chuyển các chất trong ruột sẽ chậm lại. Điều này cho phép vi khuẩn tích tụ và nhân lên với số lượng bất thường cao trong ruột non, dẫn đến sự phát triển quá mức của vi khuẩn. Sự phát triển bệnh lý này đặc trưng cho SIBO và có thể gây ra các triệu chứng tiêu hóa và viêm (Rezaie et al., 2020).

Việc điều trị kháng sinh lặp đi lặp lại, căng thẳng mãn tính hoặc chế độ ăn ít chất xơ cũng có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh vật. Không chỉ căng thẳng mãn tính mà đặc biệt là căng thẳng ngắn hạn khiến ruột hoạt động kém hơn bình thường. Trong các tình huống căng thẳng, cơ thể giải phóng các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol, ảnh hưởng đến hệ thần kinh tự chủ và kích hoạt phản ứng "tắt máy".

Điều này làm giảm nhu động ruột, giảm lưu lượng máu đến ruột và làm chậm hoạt động tiêu hóa để cung cấp năng lượng cho phản ứng "chiến đấu hoặc bỏ chạy". Sự ức chế tạm thời chức năng ruột này thúc đẩy sự tích tụ vi khuẩn trong ruột non và do đó có thể tạo điều kiện cho sự phát triển quá mức của vi khuẩn (Konturek et al., 2011).

Một cách có mục tiêu để hỗ trợ cân bằng vi sinh vật trong ruột non là sản xuất sữa chua probiotic với các chủng vi khuẩn cụ thể. Bao gồm Limosilactobacillus reuteri, Lactobacillus gasseri và Bacillus coagulans, ba vi sinh vật probiotic có tiềm năng được ghi nhận liên quan đến các vấn đề SIBO, bao gồm ức chế vi khuẩn gây bệnh, điều chỉnh hệ miễn dịch và bảo vệ niêm mạc ruột (Savino et al., 2010; Park et al., 2018; Hun, 2009).

Trong chương này, bạn sẽ học cách làm sữa chua SIBO tại nhà một cách dễ dàng. Hướng dẫn từng bước đi kèm sẽ chỉ cách lên men cụ thể ba chủng được chọn để tạo ra một thực phẩm probiotic cũng phù hợp cho người bị không dung nạp lactose.

Tăng cường hệ vi sinh vật – Vai trò của các Loài Bị Mất

Hệ vi sinh vật người đang trải qua một sự thay đổi sâu sắc. Lối sống hiện đại của chúng ta – đặc trưng bởi thực phẩm chế biến cao, tiêu chuẩn vệ sinh cao, sinh mổ, thời gian bú mẹ giảm và sử dụng kháng sinh thường xuyên – đã khiến một số loài vi sinh vật vốn là một phần của hệ sinh thái nội bộ trong hàng thiên niên kỷ gần như không còn xuất hiện trong ruột người ngày nay.

Những vi sinh vật này được gọi là “Loài Bị Mất” – tức là “các loài đã mất.”

Các nghiên cứu khoa học cho thấy sự mất đi các loài này có liên quan đến sự gia tăng các vấn đề sức khỏe hiện đại như dị ứng, bệnh tự miễn, viêm mãn tính, rối loạn tâm thần và các bệnh chuyển hóa (Blaser, 2014).

Xây dựng lại hệ vi sinh vật thông qua việc cung cấp có mục tiêu các “Loài Bị Mất” mở ra những triển vọng mới cho việc phòng ngừa và điều trị nhiều bệnh của xã hội hiện đại. Việc tái định cư các vi sinh vật cổ xưa này – ví dụ qua probiotic đặc biệt, thực phẩm lên men hoặc thậm chí cấy ghép phân – là một cách đầy hứa hẹn để tăng cường đa dạng vi sinh và từ đó nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

Ba chủng chính, hỗ trợ mạnh mẽ cho hệ vi sinh vật

Bộ khởi đầu chứa Limosilactobacillus reuteri, một Loài Bị Mất rõ ràng – tức là một loài vi sinh vật thường bị giảm mạnh hoặc gần như biến mất trong các hệ sinh thái ruột hiện đại phương Tây.

Lactobacillus gasseri ít phổ biến hơn trước và hiếm gặp trong nhiều hệ vi sinh vật phương Tây nếu không được cung cấp từ bên ngoài, nhưng nó không được coi là một Loài Bị Mất cổ điển.

Bacillus coagulans không phải là vi khuẩn đường ruột theo nghĩa nghiêm ngặt, mà là vi khuẩn tạo bào tử trong đất, chỉ thỉnh thoảng xuất hiện trong ruột. Nó không phải là một Loài Bị Mất, mà là một loài hiếm, được đưa vào với các đặc tính ổn định đặc biệt cho đường ruột.

Sự kết hợp này do đó hội tụ một Loài Bị Mất cổ điển với các chủng hiếm nhưng đã được chứng minh để hỗ trợ mục tiêu và đa dạng cho hệ vi sinh vật của bạn.

Limosilactobacillus reuteri – một nhân tố quan trọng cho sức khỏe

Limosilactobacillus reuteri là gì?

Limosilactobacillus reuteri (trước đây gọi là Lactobacillus reuteri) là một loại vi khuẩn probiotic vốn là một phần cố định của hệ vi sinh vật người – đặc biệt ở trẻ sơ sinh bú mẹ và các nền văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, trong các xã hội hiện đại, công nghiệp hóa, nó phần lớn đã bị mất đi – có thể do sinh mổ, sử dụng kháng sinh, vệ sinh quá mức và chế độ ăn thiếu hụt (Blaser, 2014).

L. reuteri nổi bật với khả năng đặc biệt: nó tương tác trực tiếp với hệ miễn dịch, cân bằng hormone và thậm chí cả hệ thần kinh trung ương. Nhiều nghiên cứu cho thấy cư dân hệ vi sinh này có thể có tác động tích cực đến tiêu hóa, giấc ngủ, điều hòa căng thẳng, phát triển cơ bắp và sức khỏe cảm xúc.

Tóm tắt các đặc tính chính của Limosilactobacillus reuteri

• Thúc đẩy hệ vi sinh vật mạnh mẽ
• Kích thích sản xuất oxytocin qua trục ruột - não
• Điều chỉnh hệ miễn dịch và có tác dụng chống viêm
• Tăng cường giấc ngủ sâu
• Hỗ trợ ham muốn và chức năng tình dục
• Thúc đẩy phát triển cơ bắp
• Giúp giảm mỡ nội tạng
• Ổn định tâm trạng
• Cải thiện kết cấu da
• Tăng hiệu suất thể chất

Lactobacillus gasseri – người bạn đồng hành đa năng cho đường ruột và chuyển hóa

Lactobacillus gasseri là gì?

Lactobacillus gasseri là một vi khuẩn probiotic tự nhiên có trong ruột người nhưng ít phổ biến hơn trong các xã hội công nghiệp hiện đại so với trước đây (Kleerebezem & Vaughan, 2009). Nó thuộc nhóm vi khuẩn axit lactic và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh.

L. gasseri được biết đến với nhiều tác động tích cực đa dạng lên tiêu hóa, chuyển hóa và hệ miễn dịch. Mặc dù không được xem là “Loài bị mất” điển hình, sự hiện diện của nó trong ruột nhiều người ngày nay đã giảm đáng kể.

Tại sao L. gasseri lại quan trọng?

Lactobacillus gasseri hỗ trợ sức khỏe theo nhiều cách, đặc biệt liên quan đến chuyển hóa, chức năng ruột và hệ miễn dịch. Khả năng giảm mô mỡ và ức chế viêm của nó khiến nó trở thành một probiotic quan trọng cho người thừa cân hoặc có vấn đề chuyển hóa. Mặc dù L. gasseri ngày nay ít phổ biến hơn trong các quần thể truyền thống, nó không phải là đại diện điển hình của “Loài bị mất” mà là một bổ sung quý giá cho hệ vi sinh vật khỏe mạnh.

Tóm tắt các đặc tính chính của Lactobacillus gasseri:

• Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột
• Thúc đẩy sản xuất axit lactic để điều chỉnh pH
• Giúp phân hủy mỡ bụng và mỡ nội tạng
• Hỗ trợ chuyển hóa
• Góp phần giảm viêm
• Có thể điều chỉnh hệ miễn dịch
• Thúc đẩy sức khỏe tiêu hóa
• Cải thiện sức khỏe tổng thể

Bacillus coagulans – trợ thủ mạnh mẽ cho sức khỏe đường ruột và hệ miễn dịch

Bacillus coagulans là gì?

Bacillus coagulans là một vi khuẩn probiotic tạo bào tử, đặc trưng bởi khả năng chịu nhiệt, axit và bảo quản cao (Elshaghabee et al., 2017). Khác với nhiều probiotic khác, B. coagulans sống sót rất tốt khi đi qua dạ dày và có thể phát triển tích cực trong ruột. Nhờ những đặc tính này, nó thường được sử dụng trong các thực phẩm bổ sung và thực phẩm lên men.

B. coagulans được tìm thấy trong các thực phẩm truyền thống như rau lên men và một số sản phẩm châu Á nhất định. Nó đóng góp đáng kể vào sự ổn định và sức khỏe của hệ vi sinh vật.

Vi khuẩn tạo bào tử – những người làm vườn của hệ vi sinh vật

Vi khuẩn probiotic tạo bào tử như Bacillus coagulans được coi là "người làm vườn" của ruột trong nghiên cứu hệ vi sinh vật. Danh xưng này dựa trên khả năng đặc biệt của chúng trong việc điều chỉnh chủ động hệ sinh thái vi sinh vật và duy trì sự cân bằng lành mạnh. Đặc điểm chính của chúng là khả năng tạo bào tử: khi gặp điều kiện môi trường bất lợi, các vi sinh vật này có thể chuyển sang dạng ngủ đông rất bền, gọi là bào tử nội.

Bào tử này không phải là dạng sinh sản mà là chế độ tồn tại. Ở dạng bào tử, vật chất di truyền được bảo vệ trong một lớp vỏ dày nhiều lớp, cho phép vi khuẩn chịu được nhiệt độ cực đoan, khô hạn, tia UV, cồn, thiếu oxy và đặc biệt là axit dạ dày.

Các vi khuẩn tạo bào tử như B. coagulans do đó đi qua đường tiêu hóa gần như không bị tổn thương. Chỉ ở ruột non, dưới các điều kiện thích hợp như độ ẩm, nhiệt độ và muối mật, chúng mới nảy mầm trở lại và hoạt động (Setlow, 2014; Elshaghabee et al., 2017).

Vi khuẩn không tạo bào tử khác biệt như thế nào?

Ngược lại, các loài không tạo bào tử như Limosilactobacillus reuteri hoặc Bifidobacterium infantis đảm nhận vai trò phân hóa hơn trong giao tiếp thần kinh nội tiết: chúng ảnh hưởng đến các con đường tín hiệu giữa ruột, hệ thần kinh và hệ nội tiết.

Vi khuẩn probiotic không tạo bào tử như Limosilactobacillus reuteri và Bifidobacterium infantis tham gia tích cực vào điều hòa thần kinh nội tiết, tức là sự điều chỉnh tinh tế giữa hệ thần kinh và hệ nội tiết. Những vi sinh vật này sản xuất tiền chất của các chất dẫn truyền thần kinh như tryptophan (tiền chất của serotonin) hoặc GABA (axit gamma-aminobutyric) và kích thích giải phóng các chất truyền tin trung ương như serotonin và oxytocin thông qua các thụ thể trong ruột cũng như qua dây thần kinh phế vị.

Bằng cách này, chúng ảnh hưởng đến các quá trình cảm xúc và nội tiết như tâm trạng, quản lý căng thẳng, chất lượng giấc ngủ và sự gắn kết xã hội. Ảnh hưởng của chúng lên trục ruột - não được ghi nhận rõ ràng và ngày càng được nghiên cứu trong điều trị, đặc biệt liên quan đến các bệnh liên quan đến căng thẳng và các triệu chứng tâm thân (Buffington et al., 2016; O’Mahony et al., 2015).

Vi khuẩn tạo bào tử như Bacillus coagulans chủ yếu hoạt động tại chỗ trong ruột bằng cách thúc đẩy sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột và tăng cường chức năng bảo vệ của niêm mạc ruột. Do đó, chúng hỗ trợ chức năng hàng rào của ruột và giúp kiểm soát các vi sinh vật có hại.

Không giống như vi khuẩn không hình thành bào tử, chúng chỉ có ảnh hưởng trực tiếp hạn chế đến các chức năng cơ thể cấp cao hơn hoặc giao tiếp giữa ruột và não. Tác động chính của chúng chủ yếu diễn ra trong môi trường vi mô của ruột (Elshaghabee et al., 2017; Mazanko et al., 2018).

Các vi khuẩn đường ruột hình thành bào tử khác

Ngoài Bacillus coagulans, các loài sau cũng thuộc nhóm hình thành bào tử:

• Bacillus subtilis – Vi sinh vật của năm 2023, nổi tiếng từ Nattō, ổn định hệ vi sinh và sản xuất enzyme
• Clostridium butyricum – sản xuất butyrate và có tác dụng chống viêm
• Bacillus clausii – đã được chứng minh hiệu quả trong tiêu chảy sau khi dùng kháng sinh
• Bacillus indicus – sản xuất carotenoid chống oxy hóa

Các loài này cũng rất kháng chịu và điều chỉnh chức năng miễn dịch, tính toàn vẹn của hàng rào và cân bằng vi sinh (Cutting, 2011; Elshaghabee et al., 2017).

Tại sao Bacillus coagulans lại quan trọng?

Nhờ độ bền cao và hiệu quả probiotic, Bacillus coagulans là đối tác quý giá cho sức khỏe đường ruột, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc các vấn đề ruột mãn tính. Nó bổ sung cho các loài probiotic khác nhờ khả năng duy trì hiệu quả dưới dạng bào tử ngay cả trong điều kiện bất lợi.

Tóm tắt các đặc điểm chính của Bacillus coagulans:

• Hỗ trợ phục hồi hệ vi sinh khỏe mạnh
• Sản xuất axit lactic để điều chỉnh pH ruột
• Hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất
• Điều chỉnh hệ miễn dịch và giảm viêm
• Giảm các triệu chứng hội chứng ruột kích thích và các vấn đề tiêu hóa khác
• Sống sót qua dạ dày nhờ hình thành bào tử
• Chịu được nhiệt và axit, thuận tiện cho việc bảo quản
• Ổn định hệ vi sinh đường ruột thông qua hình thành bào tử
• Thúc đẩy điều hòa miễn dịch
• Giúp giảm viêm
• Tăng khả năng chống chịu với các tác nhân gây stress
• Có tác dụng tích cực lên hàng rào ruột

Nguồn:

• https://innercircle.drdavisinfinitehealth.com/probiotic_yogurt_recipes
• Foster, J. A., Rinaman, L., & Cryan, J. F. (2017). Căng thẳng & trục ruột-não: Điều chỉnh bởi hệ vi sinh. Neurobiology of Stress, 7, 124–136.
• Furness, J. B. (2012). Hệ thần kinh ruột và thần kinh tiêu hóa. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 9(5), 286–294.
• Cryan, J. F., O’Riordan, K. J., Cowan, C. S. M., Sandhu, K. V., Bastiaanssen, T. F. S., Boehme, M., ... & Dinan, T. G. (2019). Trục vi sinh vật-ruột-não. Physiological Reviews, 99(4), 1877–2013.
• Rezaie, A., Buresi, M., Lembo, A., Lin, H., McCallum, R., Rao, S., ... & Pimentel, M. (2020). Xét nghiệm hơi thở dựa trên hydro và methane trong các rối loạn tiêu hóa: Đồng thuận Bắc Mỹ. The American Journal of Gastroenterology, 115(5), 662–681.
• Rezaie, A., Buresi, M., Lembo, A., Lin, H. C., McCallum, R., Rao, S., ... & Pimentel, M. (2020). Xét nghiệm hơi thở dựa trên hydro và methane trong các rối loạn tiêu hóa: Đồng thuận Bắc Mỹ. The American Journal of Gastroenterology, 115(5), 675–684. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000000544
• Konturek, P. C., Brzozowski, T., & Konturek, S. J. (2011). Căng thẳng và đường ruột: sinh lý bệnh, hậu quả lâm sàng, phương pháp chẩn đoán và lựa chọn điều trị. Journal of Physiology and Pharmacology, 62(6), 591–599.
• Savino, F., Cordisco, L., Tarasco, V., Locatelli, E., Di Gioia, D., & Matteuzzi, D. (2010). Lactobacillus reuteri DSM 17938 trong đau bụng trẻ sơ sinh: Thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược. Pediatrics, 126(3), e526–e533.
• Park, J. H., Lee, J. H., & Shin, S. C. (2018). Tác dụng điều trị của Lactobacillus gasseri trên viêm đại tràng mãn tính và hệ vi sinh vật đường ruột. Journal of Microbiology and Biotechnology, 28(12), 1970–1979.
• Hun, L. (2009). Bacillus coagulans cải thiện đáng kể đau bụng và đầy hơi ở bệnh nhân IBS. Postgraduate Medicine, 121(2), 119–124.
• Kadooka, Y., Sato, M., Imaizumi, K. et al. (2010). Điều chỉnh mỡ bụng bằng probiotics (Lactobacillus gasseri SBT2055) ở người lớn có xu hướng béo phì trong thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát. European Journal of Clinical Nutrition, 64(6), 636-643.
• Kleerebezem, M., & Vaughan, E. E. (2009). Probiotic và lactobacilli, bifidobacteria đường ruột: các phương pháp phân tử để nghiên cứu đa dạng và hoạt động. Annual Review of Microbiology, 63, 269–290.
• Park, S., Bae, J.-H., & Kim, J. (2013). Tác động của Lactobacillus gasseri BNR17 lên cân nặng và khối lượng mô mỡ ở chuột béo phì do chế độ ăn. Journal of Microbiology and Biotechnology, 23(3), 344-349.
• Kim, H. S., Lee, B. J., & Lee, J. S. (2015). Lactobacillus gasseri thúc đẩy chức năng hàng rào ruột trong tế bào Caco-2. Journal of Microbiology, 53(3), 169-176.
• Matsumoto, M., Inoue, R., Tsukahara, T. et al. (2008). Ảnh hưởng của hệ vi sinh vật đường ruột đến chuyển hóa trong lòng ruột. Scientific Reports, 8, 7800.
• Mayer, E. A., Tillisch, K., & Gupta, A. (2014). Trục ruột/ não và hệ vi sinh vật. The Journal of Clinical Investigation, 124(10), 4382–4390.
• Elshaghabee, F. M. F., Rokana, N., Gulhane, R. D., Sharma, C., & Panwar, H. (2017). Probiotics Bacillus: Bacillus coagulans, một ứng viên tiềm năng cho thực phẩm chức năng và dược phẩm. Frontiers in Microbiology, 8, 1490.
• Shah, N., Yadav, S., Singh, A., & Prajapati, J. B. (2019). Hiệu quả của Bacillus coagulans trong cải thiện sức khỏe đường ruột: Một bài tổng quan. Journal of Applied Microbiology, 126(4), 1224-1233.
• Ghane, M., Azadbakht, M., & Salehi-Abargouei, A. (2020). Tác động của việc bổ sung Bacillus coagulans lên hoạt động enzyme tiêu hóa và hệ vi sinh vật đường ruột: một tổng quan hệ thống. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 12, 1252–1261.
• Majeed, M., Nagabhushanam, K., & Arshad, M. (2018). Tác dụng điều hòa miễn dịch của Bacillus coagulans trong sức khỏe và bệnh tật. Microbial Pathogenesis, 118, 101-105.
• Khatri, S., Mishra, R., & Jain, S. (2019). Bacillus coagulans trong điều trị hội chứng ruột kích thích: một thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát. Clinical and Experimental Gastroenterology, 12, 69–76.
• Buffington, S. A. và cộng sự (2016). Tái cấu trúc vi sinh vật đảo ngược các khiếm khuyết xã hội và khớp thần kinh do chế độ ăn của mẹ gây ra ở con cái. Cell, 165(7), 1762–1775.
• Cutting, S. M. (2011). Probiotic Bacillus. Food Microbiology, 28(2), 214–220.
• Elshaghabee, F. M. F. và cộng sự (2017). Bacillus như các probiotic tiềm năng: Tình trạng, mối quan tâm và triển vọng tương lai. Frontiers in Microbiology, 8, 1490.
• Ghelardi, E. và cộng sự (2015). Ảnh hưởng của bào tử Bacillus clausii đến thành phần và hồ sơ chuyển hóa của hệ vi sinh vật đường ruột. Frontiers in Microbiology, 6, 1390.
• Hong, H. A. và cộng sự (2005). Việc sử dụng các vi khuẩn tạo bào tử làm probiotic. FEMS Microbiology Reviews, 29(4), 813–835.
• Mazanko, M. S. và cộng sự (2018). Tính chất probiotic của vi khuẩn Bacillus. Veterinaria i Kormlenie, (4), 30–35.
• O'Mahony, S. M. và cộng sự (2015). Hệ vi sinh vật và các bệnh ở trẻ em: tập trung vào trục não-ruột. Birth Defects Research Part C, 105(4), 296–313.
• Setlow, P. (2014). Sự nảy mầm của bào tử các loài Bacillus: những gì chúng ta biết và chưa biết. Journal of Bacteriology, 196(7), 1297–1305.
• Buffington SA và cộng sự (2016): Tái cấu trúc vi sinh vật đảo ngược các khiếm khuyết xã hội và khớp thần kinh do chế độ ăn của mẹ gây ra ở con cái. Cell 165(7): 1762–1775.
• O’Mahony SM và cộng sự (2015): Hệ vi sinh vật và các bệnh ở trẻ em: tập trung vào trục não-ruột. Birth Defects Research Part C 105(4): 296–313.
• Elshaghabee FMF, Rokana N, Gulhane RD, Sharma C, Panwar H. Probiotics Bacillus: Tổng quan. Front Microbiol. 2017;8:1490. doi:10.3389/fmicb.2017.01490
• Mazanko MS, Morozov IV, Klimenko NS, Babenko VA. Tác dụng điều hòa miễn dịch của bào tử Bacillus coagulans trong ruột. Vi sinh vật học. 2018;87(3):336–343. doi:10.1134/S0026261718030148